Η ευρωπαϊκή μουσική συντίθεται από 7 νότες.
Οι νότες αυτές με τη σειρά στα ελληνικά είναι: ΝΤΟ, ΡΕ, ΜΙ, ΦΑ, ΣΟΛ, ΛΑ, ΣΙ.
Γενικά, στον κόσμο υπάρχουν δύο διαφορετικοί τρόποι αντιμετώπισης όσον αφορά τις νότες: σε κάποιες χώρες εκφράζει το τονικό ύψος μιας νότας, και λέγεται σταθερό ντο (αυτό χρησιμοποιούμε στην Ελλάδα, πάντοτε το ντο είναι συγκεκριμένο) ενώ σε άλλες χώρες (π.χ. στην Αγγλία) ως ντο νοείται η πρώτη βαθμίδα της εκάστοτε μείζοντας κλίμακας και ονομάζεται κινητό ντο. Το κινητό ντο ως λογική είναι πιο κοντά στην βυζαντινή μουσική όπου το πα, για παράδειγμα, κάθε φορά εκφράζει διαφορετικό τονικό ύψος ανάλογα τις φωνητικές ανάγκες.
Οι νότες αυτές γράφονται στο πεντάγραμμο πάντοτε σε συγκεκριμένη θέση και πάντοτε η νότα που είναι γραμμένη στη θέση εκείνη ακούγεται και αποδίδεται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Το Ντο δηλαδή της πρώτης γραμμής κάτω από το πεντάγραμμο ακούγεται και παίζεται πάντα με τον ίδιο ακριβώς τρόπο από όλα τα μουσικά όργανα.
Από κάθε νότα ξεκινά και μία κλίμακα. Η πιο απλή κλίμακα είναι η κλίμακα του ντο στην οποία όλες οι νότες είναι στη φυσική τους κατάσταση, δεν έχουν αλλοιωθεί δηλαδή κατά ένα ημιτόνιο προς τα πάνω (δίεση) ή προς τα κάτω (ύφεση).
Ας ακούσουμε την κλίμακα:
Οι αποστάσεις μεταξύ των νοτών στην ευρωπαϊκή μουσική είναι τόνος (12) και ημιτόνιο (6), όπως φαίνεται στην παρακάτω εικόνα, και αυτό παγιώθηκε τον 17ο αιώνα. Όλες οι μείζοντες κλίμακες έχουν αυτή τη διαδοχή φθόγγων, ενώ οι ελάσσονες έχουν διαφορετική.
Έτσι, στην ευρωπαϊκή μουσική η απόσταση ΣΙ-ΝΤΟ είναι πάντα ημιτόνιο (6) και η απόσταση ΝΤΟ-ΡΕ πάντα τόνος (12). Στην βυζαντινή μουσική όμως η απόσταση μεταξύ του ΠΑ και του ΒΟΥ, για παράδειγμα, αλλάζει αναλόγως τον ήχο στον οποίο βρισκόμαστε. Για παράδειγμα, στον πλάγιο του α΄ ήχο που θα μάθουμε σήμερα η απόσταση ΠΑ και ΒΟΥ είναι 10 (εικόνα αριστερά), ενώ στον ήχο β΄ η απόσταση μεταξύ ΠΑ και ΒΟΥ είναι 14 (εικόνα δεξιά).
Κι έτσι, στην βυζαντινή μουσική είναι πολύ σημαντικό να ακούσει ο μαθητής τον δάσκαλο πώς έχουν τα διαστήματα γιατί αλλιώς από μόνος του δεν μπορεί να τα βρει διαβάζοντας το μουσικό κείμενο και πατώντας νότες όπως γίνεται π.χ. στην ευρωπαϊκή μουσική, όπου αν κάποιος μάθει ποιο σημάδι αντιστοιχεί σε ποια νότα σ’ ένα όργανο (π.χ. το πιάνο), μπορεί να παίξει τη μουσική και να την τραγουδήσει μια χαρά.