Είναι άραγε πάντοτε εύκολο να βρίσκουμε το υποκείμενο;
Στις παρακάτω προτάσεις ποιο είναι το υποκείμενο;
Συνέλαβαν τον Ιησού με πλαστές κατηγορίες.
Τότε θυμήθηκε τα λόγια του γέροντα Συμεών.
Στις παραπάνω προτάσεις το υποκείμενο δεν βρίσκεται μέσα στην πρόταση, αλλά υπονοείται, γιατί έχει ακουστεί νωρίτερα στο κείμενο και δεν χρειάζεται να επαναληφθεί!
Συνέλαβαν τον Ιησού με πλαστές κατηγορίες. | Ποιοι; | Αυτοί ή Οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι. |
Τότε θυμήθηκε τα λόγια του γέροντα Συμεών. | Ποιος; | Αυτή ή Η Παναγία. |
Άραγε μπορούν όλες οι λέξεις να είναι υποκείμενα; Τι λες;
Ξέρεις ποια μέρη του λόγου μπορεί να είναι ένα υποκείμενο;
Τα υποκείμενα μπορεί να είναι:
ουσιαστικά, ουσιαστικοποιημένα επίθετα,
αντωνυμίες (οι οποίες χρησιμοποιούνται αντί των ουσιαστικών),
ουσιαστικοποιημένες μετοχές
ή ακόμη και ολόκληρη πρόταση (στα απρόσωπα ρήματα)!
π.χ.
Ο σκύλος κυνηγά μια γάτα. (ουσιαστικό)
Ο ταπεινός θα υψωθεί, ενώ ο υπερήφανος θα ταπεινωθεί. (ουσιαστικοποιημένο επίθετο)
Αυτός είναι πολύ όμορφος. (αντωνυμία)
Ο πεινασμένος καρβέλια ονειρεύεται. (ουσιαστικοποιημένη μετοχή)
Το να περπατάς μισή ώρα κάθε μέρα κάνει καλό. (πρόταση)
Όλα τα παραπάνω μέρη του λόγου είναι κλιτά.
Δηλαδή, έχουν διάφορες πτώσεις στις οποίες τα βρίσκουμε, αλλά
μόνο μία χρησιμοποιούμε όταν είναι υποκείμενο ενός ρήματος.
Ποια είναι αυτή;
Σωστά! Είναι η ονομαστική.
Ανακεφαλαιώνοντας:
Σε μια πρόταση ψάχνουμε πρώτα το ρήμα και αφού εντοπίσουμε τι διαθέσεως είναι, ψάχνουμε κατόπιν το υποκείμενο που θα το βρούμε σε πτώση ονομαστική και απαντάει στο ερώτημα ποιος ενεργεί την ενέργεια του ρήματος ή την δέχεται, ή και τα δύο.
Γράψε στο τετράδιό σου τέσσερις δικές σου προτάσεις σχετικές
με το κείμενο και κύκλωσε το υποκείμενο του ρήματος.