Τήν προηγούμενη Κυριακή μέ τήν παραβολή τοῦ Τελώνη καί Φαρισαίου εἴδαμε τήν ταπείνωση τοῦ ἁμαρτωλοῦ τελώνου. Αὐτήν τήν Κυριακή μέ τήν παραβολή τοῦ Ἀσώτου υἱοῦ βλέπουμε τή μετάνοια τοῦ ἁμαρτωλοῦ υἱοῦ. Ἡ παραβολή αὐτή εἶχε εἰπωθεῖ ἀπό τόν Ἰησοῦ Χριστό ὡς ἀπάντηση στίς κατηγορίες τῶν Φαρισαίων καί τῶν Γραμματέων, οἱ ὁποῖοι ἔλεγαν ὅτι συναναστρέφεται μέ ἁμαρτωλούς.
Κάποιος ἄνθρωπος εἶχε δυό γιους. Ὅταν ὁ μικρότερος ἀποφάσισε νά φύγει ἀπο τό σπίτι τοῦ εὔπορου πατέρα του, τοῦ ζήτησε τό μερίδιο πού τοῦ ἀντιστοιχοῦσε. Ἐκεῖνος μοίρασε τήν περιουσία καί τόν ἄφησε νά φύγει. Ὁ γιος ξόδεψε ὅλα του τά χρήματα κάνοντας ἄσωτη ζωή, καί γιά κακή του τύχη τότε ἔπεσε πεῖνα στήν χώρα ἐκείνη. Ἔτσι ἔγινε ἐργάτης κάποιου, ὁ ὁποῖος τόν ἔβαλε νά βοσκεί χοίρους, πρᾶγμα ἀρκετά προσβλητικό. Ἔφτασε στό σημεῖο νά θέλει νά χορτάσει μέ τά ξυλοκέρατα πού ἔτρωγαν οἱ χοῖροι, καί κανένας δέν τοῦ ‘δινε.
Τελικά εἶπε: «Πόσοι ἐργάτες τοῦ πατέρα μου ἔχουν περίσιο ψωμί, κι ἐγώ ἐδῶ πεθαίνω τῆς πείνας! Θά σηκωθῶ καί θά πάω στόν πατέρα μου καί θά τοῦ πῶ: «Πατέρα, ἁμάρτησα στόν Θεό καί σ’ ἐσένα· δέν εἶμαι ἄξιος νά λέγομαι γιος σου, κάνε με σάν ἕναν ἀπό τούς ἐργάτες σου».»
Ἔτσι, ξεκίνησε νά πάει στόν πατέρα. Ἐνῶ ἦταν ἀκόμη μακριά, τόν εἶδε ὁ πατέρας του, ἔτρεξε, τόν ἀγκάλιασε καί τόν καταφιλοῦσε. Τότε ὁ γιος του, τοῦ εἶπε νά τόν κρατήσει γιά ἐργάτη του, μά ὁ πατέρας του ζήτησε ἀπό τούς δούλους νά φέρουν στολή, ὑποδήματα καί δαχτυλίδι. Ἔπειτα, τούς ζήτησε νά σφάξουν ἕνα καλοθρεμμένο μοσχάρι καί νά τό φέρουν γιά νά τό φᾶνε. Ὁ πατέρας τότε εἶπε «γιατί αὐτός ὁ γιος μου ἦταν νεκρός καί ἀναστήθηκε, ἦταν χαμένος καί βρέθηκε».
Ὅταν τό εἶδε αὐτό ὁ μεγάλος γιος θύμωσε καί δέν θέλησε νά μπεῖ μέσα. Ἐκείνη τή στιγμή βγῆκε ἔξω ὁ πατέρας του καί τόν παρακαλοῦσε νά μπεῖ μέσα, ἀλλά ἐκεῖνος τοῦ εἶπε ὅτι ποτέ γιά αὐτόν δέν ἔσφαξε ἕνα κατσίκι γιά νά τό διασκεδάσει μέ τούς φίλους του, ἐνῶ ὅταν ἦρθε αὐτός ἔσφαξε τό καλοθρεμμένο μοσχάρι. Ὁ πατέρας του τοῦ ἀπάντησε «Παιδί μου, ἐσύ εἶσαι πάντοτε μαζί μου καί ὅλα τά δικά μου εἶναι καί δικά σου. Ἔπρεπε ὅμως νά χαροῦμε καί νά εὐχαριστηθοῦμε, γιατί ὁ ἀδερφός σου αὐτός ἦταν νεκρός καί ἀναστήθηκε, ἦταν χαμένος καί βρέθηκε».
Ἡ Ἐκκλησία προβάλλει τή μετάνοια τοῦ ἀσώτου υἱοῦ ὡς παράδειγμα πρός μίμηση ἀπό ὅλους μας. Δέν ἀπελπίζεται. Ἡ ἀπελπισία εἶναι μιά τρομερή δαιμονική παγίδα ἡ ὁποία μπορεῖ νά ὁδηγήσει τόν ἄνθρωπο στήν καταστροφή. Ὁ ἄσωτος υἱός, ἀφοῦ ξεπέρασε τόν ἐγωισμό καί τήν ντροπή του, ἔρχεται σέ ἐπίγνωση τῆς τραγικῆς του κατάστασης καί ἀποφασίζει νά παραδεχτεῖ τά λάθη του καί νά ζητήσει συγχώρεση.
Ὑπέροχη ἀλλά πόσο δύσκολο εἶναι νά τήν προφέρουμε! Ἐμεῖς ζητᾶμε συγνώμη ὅταν κάνουμε λάθη; Παραδεχόμαστε τά σφάλματά μας; Καί ἄν ναί, τήν ἐννοοῦμε πραγματικά; Μήπως ἡ συγγνώμη μας εἶναι ψεύτικη καί ὑποκριτική; Μήπως μέ τήν πρώτη εὐκαιρία κάνουμε τά ἴδια λάθη;
Ἀπό τήν ἄλλη, δεχόμαστε τή συγγνώμη τῶν συνανθρώπων μας, τῶν ἀδελφῶν μας; Μήπως τελικά μοιάζουμε στόν μεγάλο ἀδελφό καί ὄχι στόν ἀγαθό πατέρα; Μήπως εἴμαστε σκληρόκαρδοι καί δέ συγχωροῦμε κανέναν; Ὁ Κύριος συγχώρεσε τούς σταυρωτές Του. Ὁ Ἅγιος Πρωτομάρτυρας Στέφανος συγχώρεσε αὐτούς πού τόν λιθοβολοῦσαν.
Πλῆθος ἄλλων Ἁγίων καί Μαρτύρων συγχώρεσαν τούς διῶκτες καί βασανιστές τους. Ἐμεῖς γιατί δυσκολευόμαστε τόσο νά συγχωρέσουμε ἀκόμα καί τό πιό μικρό σφάλμα τῶν ἀδελφῶν μας;
Ἕνας νέος Ἅγιος τῆς Ἐκκλησίας μας, ὁ Γέροντας Ἰάκωβος τῆς Εὐβοίας, ὀνομάζεται Ἅγιος Ἰάκωβος «ὁ μέ συγχωρεῖτε». Σχεδόν κάθε λέξη του ἀκολουθοῦσε ἡ παράκληση «μέ συγχωρεῖτε!», ἀπό ταπείνωση, εὐγένεια καί λεπτότητα μήπως ἄθελά του πρόσβαλε ἤ στενοχώρησε τόν συνομιλητή του!
Ἡ ταπείνωση εἶναι τό πρῶτο βῆμα, ἡ συγχώρεση εἶναι τό δεύτερο.
Κύριε, δίδαξέ μας καί χάρισέ μας τή συγχώρεση.
Ἡ παραβολή τοῦ ἄσωτου υἱοῦ εἶναι ἡ πιό σημαντική παραβολή! Μέσα στήν συγκεκριμένη παραβολή συμπυκνώνεται ὅλο τό νόημα τῆς διδασκαλίας τοῦ Χριστοῦ μας.
Διότι αὐτό πού μᾶς διδάσκει εἶναι το ποιός οὐσιαστικά εἶναι ὁ Θεός! Ἕνας Θεός πού ἀγαπάει τό πλάσμα Του πέρα ἀπό κάθε ὅριο, χωρίς καμία προϋπόθεση. Εἶναι ὁ Θεός τῆς ἀγάπης καί τῆς συγχώρεσης πού περιμένει ὑπομονετικά ὅλους τούς ἀνθρώπους νά γυρίσουν ἐκεῖ πού ἀνήκουν: στήν ἀγκαλιά Του!
«Ὁ Θεός εἶναι: πιό στοργικός ἀπό κάθε φίλο, πιό δίκαιος ἀπό κάθε κυβερνήτη, πιό τρυφερός ἀπό κάθε πατέρα, πιό πολύ μέλος μας ἀπό ὅσο τά ἴδια μας τά μέλη, πιό ἀναγκαῖος σε ἐμᾶς ἀπό τήν ἴδια τήν καρδιά μας».
Ἅγιος Νικόλαος Καβάσιλας