Όταν η Παρθένος Μαρία έγινε τριών ετών, οι γονείς της εκπλήρωσαν την υπόσχεσή τους στον Θεό. Ξεκίνησαν μαζί με άλλους συγγενείς και φίλους για να αφιερώσουν την κόρη τους στον Ναό. Σύμφωνα με την παράδοση, η τρίχρονη Παναγία περπάτησε και ανέβηκε μόνη της τα μεγάλα, μαρμάρινα σκαλιά του ναού. Τότε την παρέλαβε ο ιερέας Ζαχαρίας, ο πατέρας του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου και ψάλλοντάς της εγκώμια, την έβαλε στο ιερό του Ναού. Αλλά μερικοί σκανδαλίσθηκαν γιατί στο ιερό εκείνο μέρος απαγορευόταν να εισέρχονται όλοι οι άνθρωποί, μόνο ο αρχιερέας έμπαινε μια φορά τον χρόνο. Όμως ο προφήτης Ζαχαρίας καθησύχασε τον λαό λέγοντας:
– Είναι εντολή του Θεού, να φυλαχθεί η αγία κόρη στον ιερότερο χώρο του ναού, γιατί ο Θεός την προορίζει για θαυμαστά γεγονότα.
Έπειτα ο Ιωακείμ και η Άννα επέστρεψαν χαρούμενοι στο σπίτι τους, ενώ η Παρθένος Μαρία παρέμεινε στο ναό για δώδεκα χρόνια και καθημερινά Άγγελος Κυρίου κατέβαινε από τον ουρανό και της έφερνε ουράνια τροφή. Μέσα στον Ναό, η Θεοτόκος προσευχόταν, μελετούσε τα ιερά κείμενα και αντί για κοσμήματα και χρυσαφικά, είχε στολιστεί από τον Θεό με αγνότητα, ταπείνωση, πραότητα, μακροθυμία και με πολλές ακόμα αρετές.
Η Εκκλησία μας τιμάει την είσοδο της Παναγίας στον Ναό,
κάθε χρόνο στις 21 Νοεμβρίου.
(Από εκείνην την ημέρα αρχίζουν να ακούγονται στην Εκκλησία οι καταβασίες «Χριστός γεννᾶται, δοξάσατε…», θέλοντας η Εκκλησία να μας πει, ότι η Είσοδος της Παναγίας στον Ναό θα μας φέρει και την Είσοδο του Θεού με ανθρώπινη σάρκα στον κόσμο μας!)
Η Άννα δεν μπορούσε να κάνει παιδιά για πολλά χρόνια και για αυτό, μαζί με τον Ιωακείμ, προσευχόταν θερμά στον Θεό να την αξιώσει να φέρει στον κόσμο ένα παιδί, με την υπόσχεση ότι θα αφιέρωνε το παιδί της σε Αυτόν. Πράγματι, ο Πανάγαθος Θεός όχι μόνο της χάρισε ένα παιδί, αλλά την αξίωσε να φέρει στον κόσμο τη γυναίκα που θα γεννούσε τον Σωτήρα μας, Ιησού Χριστό. Έτσι, όταν η Παναγία έγινε τριών χρόνων την πήγαν όντως στον Ναό. Τριών χρονών κοριτσάκι, ο Ιωακείμ και η Άννα παραδίδουν την Μαρία στον Ναό, αναθέτοντας την ανατροφή της ουσιαστικά στον ίδιο τον Θεό και κατόπιν, μεγάλοι σε ηλικία όντες, εκοιμήθησαν. Ο αρχιερέας την οδήγησε στα Άγια των Αγίων, όπου δεν έμπαινε κανείς εκτός από τον ίδιο, επειδή γνώριζε έπειτα από αποκάλυψη του Θεού ότι ήταν προετοιμασμένη για κάτι μεγάλο. Η Παναγία χάρηκε και ειρήνευσε η ψυχή της και όλοι πνευματικά πανηγύρισαν που έμεινε στον Ναό τον Άγιο, για να αγιασθεί και να γίνει αργότερα η Μητέρα του ίδιου του Θεού. Στον Ναό η Παρθένος Μαρία έμεινε δώδεκα χρόνια. Όλο αυτό το διάστημα ο αρχάγγελος Γαβριήλ έδινε στην Παναγία τροφή ουράνια. Βγήκε από τα Άγια των Αγίων, όταν ήταν μεγάλη σε ηλικία και μπορούσε να γίνει πλέον μητέρα, όταν δηλαδή έφτασε ο καιρός του Ευαγγελισμού. Η Παναγία μας, λοιπόν, αφού αφιερώθηκε ψυχή και σώματι στο Θεό έγινε η κατάλληλη, για να την διαλέξει ο Κύριος, ώστε να έρθει μέσω αυτής με σάρκα στον κόσμο.
Το κύριο πρόσωπο της εικόνας είναι η τριετής Παναγία. Εικονίζεται τη στιγμή που την υποδέχεται στο ναό ο ιερέας Ζαχαρίας, ο μετέπειτα πατέρας του Προδρόμου, καθώς την παραδίδουν με ευλάβεια οι γονείς της. Πίσω τους ακολουθούν οι παρθένες, «οι αγνές κόρες των Εβραίων», που κρατούν αναμμένες λαμπάδες.
Η Παναγία δεν αγιογραφείται με παιδικό πρόσωπο, παρά μόνο το μικρό μέγεθος του σώματός της. Αυτό γίνεται επίτηδες, για να μας δώσει να καταλάβουμε ότι, μπορεί το σώμα της να ήταν μικρό, αλλά το πνεύμα της ήταν ώριμο. Έτσι, η Παναγία εικονίζεται ως ώριμη γυναίκα με τα γνωστά ρούχα της, όπως τη βλέπουμε στις εικόνες της.
Οι αναμμένες λαμπάδες συμβολίζουν τη νοητή λαμπάδα, την Παναγία, και προδηλώνουν ότι θα γεννήσει το «φως του κόσμου», που είναι ο Χριστός, ο οποίος φωτίζει τους ανθρώπους που βρίσκονται στο σκοτάδι της αμαρτίας.
Επίσης, σε πολλές εικόνες πίσω από τον Ζαχαρία, αριστερά, παριστάνεται η Παναγία να κάθεται σε κάθισμα με τρία σκαλιά και να περιμένει την τροφή που της φέρνει ο αρχάγγελος Γαβριήλ.
Το απολυτίκιο των Εισοδίων της Θεοτόκου ψάλλεται
σε ήχο δ΄ και είναι το εξής:
Σήμερον τῆς εὐδοκίας Θεοῦ τὸ προοίμιον,
καὶ τῆς τῶν ἀνθρώπων σωτηρίας ἡ προκήρυξις
ἐν Ναῷ τοῦ Θεοῦ, τρανῶς ἡ Παρθένος δείκνυται,
καὶ τὸν Χριστὸν τοῖς πᾶσι προκαταγγέλλεται.
Αὐτῇ καὶ ἡμεῖς μεγαλοφώνως βοήσωμεν,
Χαῖρε τῆς οἰκονομίας τοῦ Κτίστου ἡ ἐκπλήρωσις.