Στην έρημο της Ιουδαίας ζούσε ο Προφήτης Ιωάννης, ο Βαπτιστής. Αυτός έκανε σκληρή ασκητική ζωή, φορώντας ένα φτωχικό τρίχινο ρούχο και τρώγοντας μόνο ακρίδες (άγρια χόρτα) και άγριο μέλι που έβρισκε στην έρημο. Οι κάτοικοι όλης της Ιουδαίας πήγαιναν σε αυτόν για να εξομολογηθούν τις αμαρτίες τους, και εκείνος τους βάπτιζε στον Ιορδάνη ποταμό και τους κήρυττε να μετανοήσουν μέσα από την καρδιά τους. Όταν έφτασε ο καιρός, ξεκίνησε ο Ιησούς από τη Γαλιλαία και πήγε να βαπτιστή από τον Ιωάννη. Εκείνος τότε αρνήθηκε να Τον βαπτίσει, λέγοντας με ταπείνωση:
– Κύριε, εγώ ο ανάξιος έχω ανάγκη να βαπτιστώ από Εσένα και Εσύ ο τέλειος και αναμάρτητος ήρθες σε εμένα;
Όμως ο Χριστός απάντησε:
– Μη φέρνεις αντιρρήσεις γιατί έτσι πρέπει να γίνει, να εκπληρώσω κάθε εντολή του Πατρός μου.
Ο Ιωάννης τότε υπάκουσε και βάπτισε τον Κύριο. Κατόπιν ο Ιησούς βγήκε από τα νερά, χωρίς να εξομολογηθεί, γιατί δεν είχε αμαρτίες . Τότε το Άγιο Πνεύμα κατέβηκε με μορφή λευκού περιστεριού και στάθηκε πάνω από τον Κύριο, ενώ ταυτόχρονα ακούστηκε φωνή από τους ουρανούς, η οποία είπε:
– Αυτός είναι ο Υιός Μου ο αγαπημένος, στον οποίο Εγώ ευαρεστούμαι πάντοτε, διότι πράττει το θέλημα Μου.
Η Εκκλησία μας εορτάζει την εορτή των Θεοφανείων στις 6 Ιανουαρίου κάθε χρόνο και οι ιερείς εκείνη την ημέρα ρίχνουν τον τίμιο Σταυρό στη θάλασσα και στα ποτάμια, καθαγιάζοντας τα νερά, όπως τα καθαγίασε και ο Κύριος μπαίνοντας στον Ιορδάνη ποταμό.
Το βάπτισμα στον Ιορδάνη ποταμό, όπως εξηγούσε και ο ίδιος ο Ιωάννης, δεν μπορούσε να εξαλείψει (να εξαφανίσει) τις αμαρτίες. Το βάπτισμα προετοίμαζε τους ανθρώπους να δεχθούν τον Χριστό. Μόνο ο Χριστός μέσα από τα μυστήρια της εκκλησίας μπορεί να χαρίσει την άφεση των αμαρτιών.
Ο Χριστός ήταν αναμάρτητος και δεν χρειαζόταν να εξομολογηθεί και να βαπτιστεί. Ωστόσο βαπτίστηκε για να εκπληρώσει το σχέδιο του Θεού για την σωτηρία των ανθρώπων αλλά και για να δώσει το παράδειγμα στους ανθρώπους πως αν δεν βαπτιστούν δεν μπορούν να σωθούν. Ζήτησε να βαπτιστεί σαν απλός άνθρωπος από την πολλή αγάπη Του για εμάς.
Τα νερά του Ιορδάνη ποταμού αγιάζονται από την παρουσία Του.
Αυτήν η ημέρα είναι ιδιαίτερα σημαντική για τους Χριστιανούς, διότι για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας, φανερώθηκαν ταυτόχρονα και οι τρείς αδιαίρετες υποστάσεις του Θεού, ο Πατήρ, ο Υιός και το Άγιο Πνεύμα.
Λέγεται Θεοφάνεια διότι αυτήν την ημέρα φανερώθηκε ο Τριαδικός Θεός στους ανθρώπους. (Θεός + φάνηκε)
Ας ακούσουμε την αφήγηση της εορτής των Θεοφανείων με εικόνες: