Ο Μακεδονικός Αγώνας είναι η ένοπλη αντίδραση των Ελλήνων, από το 1904 μέχρι το 1908, στη βουλγαρική προσπάθεια για επικράτηση στη Μακεδονία. Τότε, ως Μακεδονία θεωρούσαν όλα τα εδάφη Σέρβων, Ρουμάνων, Βουλγάρων, Ελλήνων που ήταν υπό την Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Η περιοχή της Μακεδονίας ήταν χωρισμένη σε τρία Τουρκικά Βιλαέτια (Γενικές Διοικήσεις), της Θεσσαλονίκης, του Μοναστηριού και των Σκοπίων (Κοσόβου).
Τον ατυχή Ελληνοτουρκικό Πόλεμο του 1897 διαδέχτηκε ο Μακεδονικός Αγώνας του 1904 -1908. Κατ’ αυτόν, οι Έλληνες της Μακεδονίας και Έλληνες από τη λοιπή Ελλάδα, με τη συγκατάθεση της Ελληνικής Κυβερνήσεως, αντιμετώπισαν όλες τις ανθελληνικές ενέργειες του Βουλγαρικού Κομιτάτου, των πολυάριθμων πρακτόρων του και των ένοπλων κομιτατζήδων του, που απέβλεπαν στον αφανισμό του Ελληνισμού της Μακεδονίας και την πραγματοποίηση του βουλγαρικού επεκτατισμού.
Ο αγώνας αυτός ήταν ιδιαίτερα δυσχερής για τους Έλληνες, γιατί οι κατακτητές, Τούρκοι ουσιαστικά, κώφευαν και σε πολλές περιπτώσεις επενέβαιναν κατά του ελληνικού στοιχείου και των ελληνικών δικαίων και υπέρ των Βουλγάρων. Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι Έλληνες βρέθηκαν αντιμέτωποι ακόμα και των Σέρβων, καθώς και των οπαδών της ρουμανικής προπαγάνδας. Αλλά και οι Μ. Δυνάμεις (Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία, Αυστρουγγαρία, Γερμανία), επιθυμώντας τη ρύθμιση του μεγάλου Μακεδονικού Προβλήματος σύμφωνα με τα συμφέροντά τους, αδιαφορούσαν για την τύχη του δοκιμαζόμενου τότε Μακεδονικού Ελληνισμού.
Ο Μακεδονικός Αγώνας εξελίχθηκε σε τρεις φάσεις:
Μετά την απελευθέρωση των Ελλήνων από τον οθωμανικό ζυγό, η Μακεδονία παρέμεινε οθωμανική περιοχή. Παρ’ όλα αυτά, οι Έλληνες που ζούσαν εκεί συνέχισαν να επιδιώκουν την ελευθερία και την ένωσή τους με την Ελλάδα.
Το επίσημο ελληνικό κράτος, λόγω της οικονομικής και πολιτικής εξάρτησής του από τις Μεγάλες Δυνάμεις, δεν είχε την δυνατότητα να επέμβει, γι’ αυτό επίσημα κρατούσε ουδέτερη στάση. Ανεπίσημα όμως, ενίσχυε την οργάνωση και αποστολή εκεί εθελοντών από την Ελλάδα.
Το ίδιο έκαναν και οι άλλες Βαλκανικές χώρες, η κάθε μια από τις οποίες έβλεπε στην Μακεδονία μόνο δικούς της πληθυσμούς.