Από τον Οκτώβριο του 1912 έως τον Μάιο του 1913, οπότε και υπογράφηκε η Συνθήκη του Λονδίνου, διήρκεσε ο Α’ Βαλκανικός Πόλεμος. Οι Οθωμανοί έχασαν τα περισσότερα εδάφη τους, τα σύνορα άλλαξαν και η Ελλάδα μεγάλωσε την έκτασή της.
Η οθωμανική αυτοκρατορία ήταν ο “μεγάλος ασθενής” και οι βαλκανικοί λαοί που ασφυκτιούσαν κάτω από την κυριαρχία του σουλτάνου, αναζητούσαν την αυτοδιάθεσή τους. Τα Βαλκάνια ήταν μια μπαρουταποθήκη που εξερράγη το 1912….
Τον Οκτώβριο του 1912 η Ελλάδα, η Σερβία, το Μαυροβούνιο και η Βουλγαρία, προκάλεσαν πόλεμο εναντίον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, με σκοπό να απελευθερώσουν τα εναπομείναντα ευρωπαϊκά εδάφη της αυτοκρατορίας που διεκδικούσαν. Ήταν ο πρώτος από δύο διαδοχικούς πολέμους, τους Βαλκανικούς Πολέμους, που τερματίστηκαν το καλοκαίρι του 1913 με τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου, η οποία ουσιαστικά έθεσε τέλος στην τουρκική κυριαρχία στην Ευρώπη και άλλαξε ριζικά τον πολιτικό χάρτη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Πριν από την κήρυξη του πολέμου η Ελλάδα, είχε τον μικρότερο στρατό. Ο ισχυρότερος ήταν ο Βουλγαρικός με 300.000 πεζικάριους, 5.000 ιππείς και 720 πυροβόλα. Οι Σέρβοι διέθεταν 220.000 πεζικό, 3.000 ιππείς και 500 πυροβόλα. Το Μαυροβούνιο είχε 35.000 πεζικό και 140 πυροβόλα. Στην Θεσσαλία οι Έλληνες παρέταξαν απέναντι στους Τούρκους.
Η φαινομενική αδυναμία των Ελλήνων θα γινόταν πλεονέκτημα στη συνέχεια με την κατάταξη χιλιάδων εθελοντών απ΄ όλα τα μέρη της υφηλίου, όπου υπήρχε ελληνισμός. Η Ελλάδα διέθετε μικρό στρατό αλλά ήταν αρκετά καλά οργανωμένος και εξοπλισμένος. Διέθετε επίσης αξιόμαχο στόλο που της έδινε μεγάλη δύναμη πυρός στο Αιγαίο με το καταδρομικό «Αβέρωφ» και τα πλοία «Ύδρα», «Σπέτσες» και «Ψαρά». Αυτός ο ισχυρός στόλος ήταν και ο βασικός λόγος που η Βουλγαρία δέχτηκε την Ελλάδα στη συμμαχία κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Δεν πίστευε ότι θα υπάρξουν σημαντικές ελληνικές νίκες στην ηπειρωτική χώρα.
Ελλάδα, Σερβία, Βουλγαρία και Μαυροβούνιο τα βρήκαν σε μια πολύ ιδιαίτερη χρονική συγκυρία και αποφάσισαν να διώξουν τους Οθωμανούς από τα εδάφη τους. Κάθε κράτος είχε τις δικές του βλέψεις, ωστόσο ο κοινός σκοπός έδειξε ότι έστω και πρόσκαιρα τα μεταξύ τους πάθη περνούσαν σε δεύτερη μοίρα.
Ακόμη, οι Αλβανοί υπήκοοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας εξεγέρθηκαν κατά των Νεότουρκων με σκοπό να αποκτήσουν ανεξάρτητο κράτος, κι ας ήταν παραδοσιακά δεδομένη η αφοσίωσή τους στο Σουλτάνο. Οι μεγάλες δυνάμεις της Ευρώπης βλέποντας το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της Γερμανικής Αυτοκρατορίας προς την Οθωμανική άρχισαν να καλοβλέπουν την κίνηση των Βαλκανικών λαών. Άλλωστε όλα ήταν ρευστά και θέμα επιρροής.
Τον Αύγουστο το 1912 οι τέσσερις χριστιανικές χώρες της Βαλκανικής αφού είχαν συνάψει μεταξύ τους συνθήκες άσκησαν μεγάλη διπλωματική πίεση στην Τουρκία να παραχωρήσει αυτονομία, αλλά και να προχωρήσει σε μεταρρυθμίσεις στις χριστιανικές περιοχές. Η πίεση έγινε με την Διακοίνωση των Τεσσάρων και επιδόθηκε τον Οκτώβριο του 1912. Η Υψηλή Πύλη απέρριψε όλα τα αιτήματα των συμμάχων και έτσι δόθηκε η αφορμή για την έναρξη του Α’ Βαλκανικού Πολέμου.
Τον Οι νικηφόρες μάχες του Μακεδονικού αγώνα, οι στρατιωτικές επενδύσεις (αγορά όπλων και πλοίων) αλλά και το κίνημα στου Γουδή, εμπέδωσαν στο ελληνικό κράτος την σημασία του στρατού για την επίλυση εθνικών θεμάτων.
Ο Βενιζέλος, επανέφερε τον διάδοχο Κωνσταντίνο στην ηγεσία του στρατεύματος. Ήθελε να επιτύχει τη μεγαλύτερη δυνατή ενότητα βλέποντας τον πόλεμο να «έρχεται». Η πολεμική «μηχανή» της Ελλάδας, έστω και στον περιορισμένο αριθμητικά όγκο της, έγινε υπολογίσιμη δύναμη…
Η επιστράτευση, όταν πια ο πόλεμος ήταν αναπόφευκτος, έγινε σε κλίμα ενθουσιασμού. Μάλιστα χιλιάδες Έλληνες που είχαν μεταναστεύσει πρόσφατα επέστρεφαν για να ντυθούν στο χακί και να υπηρετήσουν την μητέρα-πατρίδα. Μάλιστα οι γιοι του Βενιζέλου, Κυριάκος και Σοφοκλής, αλλά και του Εμμανουήλ Μπενάκη κατατάχθηκαν στον στρατό.
Φυσικά στο σώμα των περίπου 6 χιλιάδων εθελοντών, 3.500 προέρχονται από την Κρήτη, που έσπευσαν στο πλευρό της Ελλάδας όπως νωρίτερα και στον Μακεδονικό Αγώνα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα έως το τέλος του Α’ Βαλκανικού πολέμου ο ελληνικός στρατός να έχει διπλασιαστεί, έχοντας φτάσει τους 240 χιλιάδες στρατιώτες.
Βλέπω το βίντεο για περισσότερες γενικές γνώσεις για τα Βαλκάνια: